و ما را آرزوى جهاد است . در آن حال جبرئيل آمد و عذر ايشان آورد : غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ - غير بر نصب ، قراءت مدنى و شامى و كسايى است ، بر معنى استثناء از قاعدان . يعنى : لا يستوى القاعدون غير أولى الضرر ، و روا باشد كه نصب على الحال باشد . باقى قرّاء غير برفع خوانند بر صفت قاعدان . و معنى ضرر عمى است ، و ضرير اعمى است . مصطفى ( ص ) آن ساعت ران خود را بر ران زيد ثابت انصارى داشت ، و املا ميكرد اين آيت ، تا وى مينوشت بر استخوان كتف . گفتا : جبرئيل بر وى در آمد ، و وحى ميگزارد . زيد گفت كه : اثر وحى پاى مباركش پاى مرا خرد كرد از گرانى وحى . تا اين عذر ابن ام مكتوم فرو آورد : و هو قوله غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ ، و در ميان هر دو كلمه نهادند . پس ابن ام مكتوم باز نماند ، از غرا ، و بهر غزاتى بيرون شدى ، و گفتى : ادفعوا الىّ اللّواء و اقيمونى بين الصّفّين فانّى لا استطيع ان افرّ . آخر او را بقادسيه در حرب عجم بكشتند و لواى سياه با وى . فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقاعِدِينَ دَرَجَةً - اين قاعدان اينجا اصحاب عذراند . هر چند كه در همت و نيت بر قصد جهاداند اما بدرجهء مجاهدان نه‌اند ، كه مجاهدان به يك درجه بالاى ايشان‌اند ، ربّ العالمين گفت : اين مجاهدان و اين قاعدان معذوران چون بو لبانه و اوس ربيعه و عبد اللَّه جحش ، و جماعتى از انصار ، ميگويد : همه را وعدهء بهشت داده‌ام ، و هو قوله : وَ كُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنى . اين حسنى در تفسير مصطفى ( ص ) بهشت است . آن گه گفت : وَ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ عَلَى الْقاعِدِينَ أَجْراً عَظِيماً - اين قاعدان نامعذوران‌اند ، ربّ العزّة مجاهدان را بر ايشان افزونى داد ، بدرجتها . چنان كه گفت : دَرَجاتٍ مِنْهُ وَ مَغْفِرَةً وَ رَحْمَةً . ابن جريح گفت : الدّرجة على اولى الضّرر ، و الدّرجات على غير اولى الضّرر . روى ابو هريرة قال :